|
Kanun No: 4688
Kabul Tarihi : 25.6.2001
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1. - Bu Kanunun amacı, kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal
ve meslekî hak ve menfaatlerinin korunması ve geliştirilmesi için oluşturdukları
sendika ve konfederasyonların kuruluşu, organları, yetkileri ve faaliyetleri
ile sendika ve konfederasyonlarda görev alacak kamu görevlilerinin hak
ve sorumluluklarını belirlemek ve her hizmet kolunda yetkili kamu görevlileri
sendikaları ve bunların bağlı bulundukları konfederasyonlar ile Kamu İşveren
Kurulu arasında yürütülecek toplu görüşmelere ilişkin esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2. - Bu Kanun, Devletin veya diğer kamu tüzel kişilerinin yürütmekle
görevli oldukları kamu hizmetlerinin görüldüğü genel, katma ve özel bütçeli
idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı kuruluşlarda
kamu iktisadî teşebbüslerinde, özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği
yetkiye dayanarak kurulan banka ve teşekküller ile bunlara bağlı kuruluşlarda
ve diğer kamu kurum veya kuruluşlarında işçi statüsü dışında çalışan kamu
görevlileri hakkında uygulanır.
Tanımlar
MADDE 3. - Bu Kanunun uygulanmasında;
a. Kamu Görevlisi : Kamu kurum ve kuruluşlarının işçi statüsü dışındaki
bir kadro veya pozisyonunda daimî suretle çalışan, adaylık veya deneme
süresini tamamlamış kamu görevlilerini,
b. Kamu İşvereni : Kamu görevlilerinin çalıştığı tüzel kişiliği olan ya
da olmayan kamu kurum ve kuruluşlarını,
c. Kamu İşveren Vekili : Kamu kurum ve kuruluşlarını temsile ve bütününü
sevk ve idareye yetkili olanlar ile bunların yardımcılarını,
d. İşyeri : Kamu hizmetinin yürütüldüğü yerleri,
e. Kurum : Kuruluş kanunları veya kuruluşlarına ilişkin mevzuatlarında
görev, yetki ve sorumlulukları belirlenen, hizmetin niteliği ve yürütülmesi
bakımından idarî bir bütünlüğe sahip işyerlerinden oluşan kuruluşları,
f. Sendika : Kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve meslekî hak
ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için oluşturdukları tüzel kişiliğe
sahip kuruluşları,
g. Konfederasyon : Değişik hizmet kollarında bu Kanuna tabi olarak kurulmuş
en az beş sendikanın bir araya gelerek oluşturdukları tüzel kişiliği olan
üst kuruluşları,
h. Toplu Görüşme : Kamu görevlileri için uygulanacak katsayı ve göstergeler,
aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, fazla çalışma ücretleri,
harcırah, ikramiye, lojman tazminatı, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri,
tedavi yardımı ve cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ile
bu mahiyette etkinlik artırıcı diğer yardımlara ilişkin olarak yetkili
kamu görevlileri sendikaları ve üst kuruluşları ile Kamu İşveren Kurulu
arasında yapılan görüşmeyi,
i. Uzlaştırma Kurulu : Toplu görüşmeler sırasında çıkabilecek uyuşmazlıkların
çözümü için oluşturulan kurulu,
j. Mutabakat Metni : Toplu görüşme sonucunda varılan anlaşmayı gösteren
belgeyi,
k. Yüksek Hakem Kurulu Başkanı: 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev
ve Lokavt Kanununun 53 üncü maddesine göre teşekkül etmiş bulunan Kurulun
Başkanını,
İfade eder.
Kamu işveren vekilleri bu Kanun bakımından kamu işvereni, hizmetin niteliği
ve yürütülmesi bakımından bağlı tüm birimler ise asıl işyerinden sayılır.
Kamu işvereninin birden fazla işyeri varsa, bu Kanun bakımından bu işyerlerinin
tamamı işyerinden sayılır.
İKİNCİ KISIM
Kuruluş Esasları ve Organlar
BİRİNCİ BÖLÜM
Kuruluş Esasları
Kuruluş
MADDE 4. - Sendikalar hizmet kolu esasına göre, Türkiye çapında faaliyette
bulunmak amacıyla bir hizmet kolundaki kamu işyerlerinde çalışan kamu
görevlileri tarafından kurulur.
Bir hizmet kolunda birden fazla sendika kurulabilir. Meslek veya işyeri
esasına göre sendika kurulamaz.
Hizmet kolları
MADDE 5. - Sendikaların kurulabilecekleri hizmet kolları aşağıda belirtilmiştir
:
1. Büro, bankacılık ve sigortacılık hizmetleri.
2. Eğitim, öğretim ve bilim hizmetleri.
3. Sağlık ve sosyal hizmetler.
4. Yerel yönetim hizmetleri.
5. Basın, yayın ve iletişim hizmetleri.
6. Kültür ve sanat hizmetleri.
7. Bayındırlık, inşaat ve köy hizmetleri.
8. Ulaştırma hizmetleri.
9. Tarım ve ormancılık hizmetleri.
10. Enerji, sanayi ve madencilik hizmetleri.
11. Diyanet ve vakıf hizmetleri.
Kurumların girdikleri hizmet kolları Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları
bir yönetmelikle belirlenir.
Kuruluş işlemleri
MADDE 6. - Sendika ve konfederasyonlar önceden izin almaksızın serbestçe
kurulurlar.
Sendika kurucusu olabilmek için en az iki yıldan beri kamu görevlisi olarak
çalışmak yeterlidir.
Sendikanın kurucuları; sendika tüzüğü, kurucuların nüfus cüzdanı örnekleri,
ikametgâh belgeleri, kamu görevlisi olduklarını gösterir belgeler ile
sendikayı ilk genel kurula kadar sevk ve idare edeceklerin kimliklerini
kuruluş dilekçelerinin ekinde sendika merkezinin bulunacağı ilin valiliğine
vermek zorundadırlar.
Konfederasyon kurucuları, konfederasyon tüzüğü ile sendikaların konfederasyon
kurulmasına ilişkin kurucular kurulu kararını ve ilk genel kurula kadar
sevk ve idare edeceklerin kimliklerini konfederasyon merkezinin bulunacağı
ilin valiliğine alındı belgesi karşılığında vermek zorundadırlar. Konfederasyonu
ilk genel kurula kadar sevk ve idare edecekler, üyesi oldukları sendikaların
zorunlu organlarına seçilmemişlerse, sendika kurucuları için istenilen
diğer belgeleri de eklemekle yükümlüdürler.
Yukarıda anılan belge ve tüzüklerin ilgili valiliğe verilmesi ile sendika
veya konfederasyon tüzel kişilik kazanır.
Valilik, tüzük ve belgelerin birer örneğini, beş çalışma günü içinde Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığına gönderir.
Tüzüğün veya bu maddede sayılan belgelerin içerdikleri bilgilerin kanuna
aykırılığının tespit edilmesi ya da bu Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının
gerçekleşmediğinin anlaşılması halinde, ilgili valilik eksikliklerin bir
ay içinde tamamlanmasını ister. Tamamlanmadığı takdirde sendika veya konfederasyonun
faaliyetinin durdurulması için iş mahkemesine başvurur.
Mahkeme, kanuna aykırılığın veya eksikliğin giderilmesi için altmış günü
aşmayan bir süre verir. Verilen süre sonunda tüzük ve belgeler kanuna
uygun hale getirilmemişse, mahkeme sendika veya konfederasyonun kapatılmasına
karar verir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, sendika ve konfederasyonlar için
birer bilgi kaydı tutar.
Tüzük
MADDE 7. - Sendika ve konfederasyonların tüzüklerinde aşağıdaki hususların
belirtilmesi zorunludur:
a. Sendika veya konfederasyonun adı, merkezi ve adresi.
b. Sendika veya konfederasyonun amacı ve bu amacı gerçekleştirmek üzere
sürdürülecek çalışma konuları ile çalışma usulleri.
c. Sendikanın faaliyet göstereceği hizmet kolu.
d. Sendika kurucularının ad ve soyadları, meslek veya görevleri ve adresleri;
konfederasyonu kuran sendikaların hizmet kolları ile ad ve adresleri.
e. Sendika veya konfederasyona üyelik koşulları, üyelikten çıkma ve çıkarılmanın
usul ve esasları.
f. Konfederasyon, sendika ve sendika şubesi genel kurul delegelerinin
belirlenmesi usulü.
g. Genel kurulun görev ve yetkileri, oy kullanma ve karar alma usul ve
yeter sayıları.
h. Sendika veya konfederasyonun genel kurul dışındaki zorunlu organlarına
üyelerin seçilme usulü, asil ve yedek üye sayısı, görev ve yetkileri.
i. Sendika veya konfederasyonların yöneticilerinde aranılacak şartlar.
j. Sendika şubelerinin nasıl kurulacağı, görev ve yetkileri, genel kurulların
toplantılarına ve kararlarına ilişkin usul ve esaslar ile sendika genel
kurulunda şubelerin temsil şekli.
k. Üyelik ödentisinin belirlenmesi usulü.
l. Sendika veya konfederasyonun iç denetim usulü.
m. Harcamaların nasıl yapılacağı, yetkilerin nasıl verileceği ve yetki
sınırları.
n. Tüzüğün değiştirilmesi usulü.
o. Sendika veya konfederasyonun feshi, kendiliğinden dağılması, başka
bir sendika veya konfederasyonla birleşmesi veya mahkeme kararıyla kapatılması
hallerinde mal varlığının tasfiye usulü.
p. Sendika veya konfederasyonun zorunlu organlarının oluşumuna kadar kuruluşun
işlerini yürütmeye ve temsile yetkili geçici yönetim kurulu üyelerinin
ad ve soyadları ile adresleri.
r. Sendika ve konfederasyon temsilcilerinin seçiminde yetkili kurulun
belirlenmesi, temsilcilerin nitelikleri ve görevden alınma usulü.
s. Gelirlerini ne şekilde muhafaza edecekleri ve zorunlu giderleri için
kasalarında tutacakları azamî nakit mevcudu.
t. Demirbaşların satış ve terkininde uygulanacak usul ve esaslar.
İKİNCİ BÖLÜM
Organlar ve Seçimler
Zorunlu organlar
MADDE 8. - Sendika şubesi, sendika ve konfederasyonların zorunlu organları
genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kuruludur.
Sendika veya konfederasyonlar zorunlu organların görev, yetki ve sorumluluklarını
devretmemek kaydıyla başka organlar da kurabilirler.
Genel kurullar tarafından zorunlu organlara seçilen üyelerin ad ve soyadları,
meslek ve görevleri, adresleri ile tüzük değişiklikleri ve açılan, kapatılan
veya birleştirilen şubeler; sendika şubesinin, sendikanın veya konfederasyonun
bulunduğu illerin valiliklerine, Devlet Personel Başkanlığına ve Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına otuz gün içinde bildirilir.
Genel kurulların oluşması
MADDE 9. - Sendika ve sendika şubesi genel kurulları üyelerden oluşur.
Sendika üye sayısı bini, sendika şubesinin üye sayısı beşyüzü aştığı takdirde
genel kurullar delegelerle yapılabilir.
Delegeler üyeler tarafından gizli oy, açık sayım ve döküm esasına ve sendika
tüzüğündeki hükümlere göre seçilir.
Konfederasyon genel kurulları, üye sendikalarca seçilen en çok beşyüz
delegeden oluşur. Üye sendikaların genel kurulda kaç delegeyle temsil
edileceği konfederasyon tüzüğünde belirtilir.
Sendika şubeleri ile sendika ve konfederasyonların yönetim ve denetleme
kurulu üyeleri bu sıfatla kendi genel kurullarına delege olarak katılırlar.
Delege sıfatı, müteakip olağan genel kurul için yapılacak delege seçimine
kadar sürer.
Tüzüklere delege seçilmeyi engelleyici hükümler konulamaz.
Genel kurulların toplantı zamanı ve karar yeter sayısı
MADDE 10. - Sendika veya konfederasyonun ilk genel kurulu tüzel kişilik
kazanmasından başlayarak altı ay içinde yapılır.
Olağan genel kurul üç yılda bir toplanır. Tüzüklerinde belirtilmek koşulu
ile daha kısa sürede de toplanabilir.
İki genel kurul toplantısı arasındaki döneme ilişkin faaliyet ve hesap
raporu, denetleme kurulu veya denetçi raporu ile gelecek döneme ilişkin
bütçe önerisinin, genel kurula katılacaklara toplantı tarihinden en az
onbeş gün önce gönderilmesi zorunludur.
Olağanüstü genel kurul, yönetim kurulu veya denetleme kurulunun gerekli
gördüğü durumlarda ya da genel kurul üye veya delegelerinin beşte birinin
yazılı isteği üzerine en geç altmış gün içinde toplanır.
Genel kurula çağrı yönetim kurulu tarafından yapılır.
Toplantı yeter sayısı üye ya da delege tamsayısının salt çoğunluğudur.
İlk toplantıda yeter sayı sağlanamazsa, ikinci toplantı en çok onbeş gün
sonraya bırakılabilir. Bu toplantıda salt çoğunluk aranmaz.
Karar yeter sayısı toplantıya katılan üye veya delege sayısının salt çoğunluğudur.
Yukarıdaki hükümlere aykırı hareket eden sendika şubesi, sendika veya
konfederasyon yönetim kuruluna; üyelerinden birinin veya durumu tespit
eden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının başvurusu üzerine, iş davalarına
bakmakla görevli mahkeme kararı ile işten el çektirilir. Bu takdirde görevli
mahkeme, genel kurulu kanun ve tüzük hükümleri gereğince en kısa zamanda
toplamak ve yeni yönetim kurulu seçilinceye kadar cari işleri yürütmekle
görevli olmak üzere Medenî Kanun hükümleri gereğince bir veya üç kayyım
tayin eder.
Seçimlerde uygulanacak esaslar
MADDE 11. - Genel kurullarda seçimler yargı gözetimi altında serbest,
eşit, gizli oy, açık sayım ve döküm esasına göre yapılır.
Genel kurul toplantıları, genel kurullarda yapılacak seçimler, seçimlere
yapılacak itirazlar, seçimlerin iptali ve yenilenmesine ilişkin hususlarda
2821 sayılı Sendikalar Kanununun 14 üncü maddesi ile 52 nci maddesinde
yer alan hükümleri uygulanır.
Seçimlere ilişkin usul ve esaslar, sendika ve konfederasyonların tüzüklerinde
belirtilir.
Genel kurulların görevleri
MADDE 12. - Genel kurulların görev ve yetkileri şunlardır:
a. Organların seçimi.
b. Tüzük değişikliği.
c. Yönetim ve denetleme kurulu raporlarının görüşülmesi ve aklanması.
d. Yönetim kurulunca hazırlanan çalışma programı ve bütçenin görüşülerek
karara bağlanması.
e. Sendika ve konfederasyonların tüzüklerinde belirtilen konularda yönetim
kuruluna yetki verilmesi.
f. Taşınmaz malların satın alınması veya mevcut taşınmaz malların satılması
konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesi.
g. Sendika ve konfederasyon yönetim kurulu üyelerine verilecek her türlü
ücret ve diğer görevlilerin huzur hakkı ve yolluklarının belirlenmesi.
h. Sendika şubesi açma veya bu konuda yönetim kuruluna yetki verme, şubeleri
birleştirme ya da kapatma.
i. Aynı hizmet kolunda bulunmak koşuluyla başka bir sendika ile birleşme
ve katılma.
j. Başka bir konfederasyonla birleşme ve katılma.
k. Konfederasyonlara üye olma veya üyelikten çekilme.
l. Amaçlarına uyan uluslararası kuruluşlara üye olma veya çekilme.
m. Fesih kararı verme.
n. Mevzuatta veya sendika tüzüklerinde genel kurulca yapılması belirtilen
diğer işlemlerin yerine getirilmesi ve herhangi bir organın görev alanına
girmeyen konuların karara bağlanması.
Şube genel kurulları sadece yukarıdaki (a), (c) ve (n) bentlerinde belirtilen
görevlerini yerine getirirler.
Yönetim, denetleme ve disiplin kurullarının oluşması, görevleri ve toplantıları
MADDE 13. - Sendika şubesi ve sendika yönetim kurulları en az üç, en çok
yedi üyeden; konfederasyon yönetim kurulları ise en az beş, en çok on
üyeden oluşur.
Disiplin kurulu en az üç, en çok beş üyeden, denetleme kurulu en az üç
denetçiden oluşur. Şubelerde bir denetçi ile yetinilebilir.
Yönetim, denetleme ve disiplin kurulları ile kurulması uygun görülen diğer
organların oluşumu, görev ve yetkileri ile toplanma ve karar alma usulleri
Sendikalar Kanununun 16, 17, 18 ve 19 uncu maddelerinde belirtilen esaslara
uygun olarak sendika veya konfederasyonların tüzüklerinde düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Üyelik ve Güvenceler
BİRİNCİ BÖLÜM
Üyelik
Sendika üyeliğinin kazanılması
Madde 14. - (Değişik:06/07/2004-5198/1. md.) Sendikalara üye olmak serbesttir.
Kamu görevlileri çalıştıkları işyerinin girdiği hizmet kolunda kurulu
bir sendikaya üye olabilirler.
Sendikaya üyelik, kamu görevlisinin üç nüsha olarak doldurup imzaladığı
üye formu ile sendikaya başvurması ve başvurunun sendika yetkili organınca
kabulü ile kazanılır.
Üyelik başvurusu, sendika tarafından en çok otuz gün içinde reddedilmediği
takdirde üyelik istemi kabul edilmiş sayılır. Haklı bir sebep gösterilmeden
üyeliği kabul edilmeyen kamu görevlisinin, bu kararın kendisine tebliğinden
itibaren otuz gün içinde iş davalarına bakmakla görevli mahallî mahkemede
dava açma hakkı vardır.
Sendika, üyeliği kesinleşen kamu görevlisinin başvuru belgesinin bir örneğini
üyenin kendisine verir, bir örneği sendikada kalır, bir örneğini üyelik
ödentisine esas olmak ve dosyasında saklanmak üzere onbeş gün içinde işverene
gönderir.
Birden çok sendikaya üye olunamaz. Birden çok sendikaya üyelik halinde
sonraki üyelikler geçersizdir.
Aynı tarihli birden fazla üyeliğe ilişkin bildirimler dikkate alınmaz
ve bu husus kamu işvereni tarafından ilgiliye ve sendikalara yazılı olarak
bildirilir.
Sendika üyesi olamayacaklar
MADDE 15. - Bu Kanuna göre kurulan sendikalara;
a. Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği, Cumhurbaşkanlığı Genel
Sekreterliği ile Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinde çalışan kamu
görevlileri,
b. Yüksek yargı organlarının başkan ve üyeleri, hâkimler, savcılar ve
bu meslekten sayılanlar,
c. Bu Kanun kapsamında bulunan kurum ve kuruluşların müsteşarları, başkanları,
genel müdürleri, daire başkanları ve bunların yardımcıları, yönetim kurulu
üyeleri, merkez teşkilâtlarının denetim birimleri yöneticileri ve kurul
başkanları, hukuk müşavirleri, bölge, il ve ilçe teşkilâtlarının en üst
amirleri ile bunlara eşit veya daha üst düzeyde olan kamu görevlileri,
100 ve daha fazla kamu görevlisinin çalıştığı işyerlerinin en üst amirleri
ile yardımcıları, belediye başkanları ve yardımcıları,
d. Yükseköğretim Kurulu Başkan ve üyeleri ile Yükseköğretim Denetleme
Kurulu Başkan ve üyeleri, üniversite ve yüksek teknoloji enstitüsü rektörleri,
fakülte dekanları, enstitü ve yüksek okulların müdürleri ile bunların
yardımcıları,
e. Mülkî idare amirleri,
f. Silahlı Kuvvetler mensupları,
g. Millî Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında (Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil) çalışan sivil memurlar
ve kamu görevlileri,
h. Millî İstihbarat Teşkilâtı mensupları,
i. Bu Kanun kapsamında bulunan kurum ve kuruluşların merkezi denetim elemanları,
j. Emniyet hizmetleri sınıfı ve emniyet teşkilâtında çalışan diğer hizmet
sınıflarına dahil personel ile kamu kurum ve kuruluşlarının özel güvenlik
personeli,
k. Ceza infaz kurumlarında çalışan kamu görevlileri,
Üye olamazlar ve sendika kuramazlar.
Üyeliğin sona ermesi
Madde 16. - (Değişik:06/07/2004-5198/2. md.) Her üye üyelikten serbestçe
çekilebilir.
Üyelikten çekilme, çekilmek isteyen kamu görevlisi tarafından, üç nüsha
olarak doldurulup imzalanan üyelikten çekilme bildiriminin kurumuna verilmesi
ile gerçekleşir. Kurum görevlisi, kayıt numarası ile tarih verilen çekilme
bildiriminin bir suretini derhal üyeye vermek zorundadır. Kamu işvereni,
bildirimin bir örneğini onbeş gün içinde sendikaya gönderir.
Çekilme, kamu işverenine başvurma tarihinden başlayarak otuz gün sonra
geçerli olur. Çekilenin bu süre içinde başka bir sendikaya üye olması
halinde yeni sendikaya üyeliği, bu sürenin bitim tarihinde kazanılır.
Üyenin, sendikadan çıkarılma kararı sendika merkez genel kurulunca alınır.
Çıkarma kararı, çıkarılana ve işverene yazı ile bildirilir. Çıkarma kararına
karşı üye, bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde görevli iş mahkemesine
itiraz edebilir. Mahkeme iki ay içinde kesin karar verir. Üyelik, çıkarılma
kararı kesinleşinceye kadar sürer.
Çekilme, göreve son verilmesi veya sair nedenlerle kamu görevinden ayrılanlar
ile farklı bir hizmet koluna giren kuruma atananlardan sendika üyesi olanların
üyelikleri, varsa sendika şubesi, sendika veya konfederasyon organlarındaki
görevleri sona erer. Emekliye ayrılanların sendika şubesi, sendika veya
konfederasyon organlarındaki görevleri seçildikleri dönemin sonuna kadar
devam eder.
Üyeliğin devamı ve askıya alınması hallerinde 2821 sayılı Sendikalar Kanununun
24 üncü maddesinde yer alan hükümler uygulanır.
Konfederasyon ve uluslararası kuruluş üyeliği
MADDE 17. - Sendikalar, ancak bir konfederasyona üye olabilirler. Birden
çok konfederasyona üye olunması halinde sonraki üyelikler geçersizdir.
Sendika ve konfederasyonlar, amaçlarına uyan uluslararası kuruluşlara
serbestçe üye olabilirler ve üyelikten çekilebilirler.
İlgili kuruluş, üye olduğu veya üyelikten ayrıldığı amaçlarına uyan uluslararası
kuruluşlara, üye olduğu veya üyelikten ayrıldığı tarihi izleyen onbeş
gün içinde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirir. Üyelik bildirimine,
üye olunan kuruluş tüzüğünün bir örneği de eklenir.
Sendikalar ve konfederasyonlar önceden izin almaksızın, serbestçe, yabancı
ülkelerdeki amaçlarına uyan uluslararası kuruluşların üye veya temsilcilerini
Türkiye'ye davet edebilir veya yabancı ülkelerdeki toplantılarına kendi
üye veya temsilcilerini gönderebilirler.
İKİNCİ BÖLÜM
Güvenceler
Sendika üyelerinin ve yöneticilerinin güvencesi
Madde 18. - (Değişik:06/07/2004-5198/3. md.) Kamu görevlileri, iş saatleri
dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde sendika veya konfederasyonların
bu Kanunda belirtilen faaliyetlerine katılmalarından dolayı farklı bir
işleme tâbi tutulamaz ve görevlerine son verilemez.
Kamu işvereni, işyeri sendika temsilcisi ile sendika ve sendika şube yöneticilerinin
işyerini haklı bir sebep olmadıkça ve sebebini açık ve kesin şekilde belirtmedikçe
değiştiremez.
Kamu işvereni kamu görevlileri arasında sendika üyesi olmaları veya olmamaları
nedeniyle bir ayırım yapamaz.
Sendika veya konfederasyonu ilk genel kurula kadar sevk ve idare edecek
yönetim kurulu üyeleri, genel kurulda yönetim kuruluna seçilenler ile
sendika şube yönetim kurulu üyeleri seçildikleri tarihten itibaren durumlarını
en geç otuz gün içinde kurumlarına yazılı olarak bildirirler. Söz konusu
yöneticiler seçildikleri tarihten itibaren otuz gün içerisinde sendika
tüzüğünde belirtilen hükümlere göre, ayrıca yazılı talepte bulunmaları
halinde bu görevleri süresince aylıksız izine ayrılırlar. Talepte bulunmayanlar
ise kurumlarındaki görevlerine devam ederler. İzine ayrılmayan yönetim
kurulu üyeleri haftada bir gün kurumlarından izinli sayılırlar.
Sendika şubeleri en az 400 üye ile kurulur.
Mahallî ve genel seçimlerde aday olanların, sendika ve konfederasyonun
organlarındaki görevleri adaylık süresince askıda kalır. Seçilmeleri halinde
görevleri son bulur.
Aylıksız izine ayrılan yöneticilerin bu süreleri, emekli kesenekleri ve
karşılıklarının yöneticisi oldukları sendikaları tarafından her ay Türkiye
Cumhuriyeti Emekli Sandığına ödenmesini kabul etmeleri koşuluyla kazanılmış
hak aylığı ile emeklilik hizmetine sayılır.
Kurumlarından aylıksız izinli sayılan sendika, konfederasyon ve şube yönetim
kurulu üyeleri ile bunların bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin
sağlık giderlerinin kurumlarınca karşılanmasına devam olunur.
Aylıksız izinli sayılanlardan herhangi bir nedenle sendika veya konfederasyon
organlarındaki görevlerinden ayrılanlar, görevlerinin son bulması tarihinden
itibaren otuz gün içinde ayrıldıkları kurum ve kuruluşa yazılı müracaat
etmeleri durumunda, kamu işvereni bu kimseleri otuz gün içinde eski görevlerine
ya da uygun diğer bir göreve atamak zorundadır. Otuz gün içinde görevlerine
başlamak için başvurmayanlar görevlerinden çekilmiş sayılırlar.
Görevden uzaklaştırma, re'sen emeklilik, göreve son verilmesi, tayin veya
sair hallerde görevlinin mahkemeye başvurması halinde, mahkeme kararı
kesinleşinceye kadar sendikadaki görevi devam eder.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Faaliyetler, Yasaklar ve İdarî Kurullar
BİRİNCİ BÖLÜM
Faaliyetler ve Yasaklar
Sendika ve konfederasyonların yetki ve faaliyetleri
MADDE 19. - Kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyonları bu Kanundaki
hükümler çerçevesinde, üyeleri adına toplu görüşmeye katılmaya, toplu
görüşmeyi sonuçlandırmaya ve taraf olmaya yetkilidir.
Sendika ve konfederasyonlar kuruluş amaçları doğrultusunda aşağıdaki faaliyetlerde
bulunabilirler:
a. Genel olarak kamu personelinin hak ve ödevleri, çalışma koşulları,
yükümlülükleri, iş güvenlikleri ile sağlık koşullarının geliştirilmesi
konularında görüş bildirmek ve toplu görüşme sonucunda anlaşmaya varılan
mutabakat metinlerinin uygulanmasını izlemek üzere idarî kurullara üyeleri
arasından temsilciler göndermek.
b. Devlet personel mevzuatında kamu görevlilerinin temsilini öngören çeşitli
kurullara temsilci göndermek.
c. Verimlilik araştırmaları yapmak, sonuçlarla ilgili raporlar düzenlemek,
önerilerde bulunmak ve işverenlerle bu konularda ortak çalışmalar yapmak.
d. Üyelerin meslekî yeterliliklerinin artırılması ve sorunlarının çözülmesi
ile sendikal faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik kurs, seminer ve
sosyal amaçlı toplantılar düzenlemek, bilimsel çalışmalar yapmak ve yayınlarda
bulunmak.
e. Üyelerin ortak ekonomik ve sosyal hak ve menfaatleri ile personel hukukunu
ilgilendiren konularda ilgili kurumlara ve yetkili makamlara sunulmak
üzere çalışmalar yapmak ve öneriler getirmek.
f. Üyelerin idare ile ilgili doğacak ihtilaflarında, ortak hak ve menfaatlerinin
izlenmesinde veya hukukî yardım gerekliliğinin ortaya çıkması durumunda
üyelerini veya mirasçılarını, her düzeyde ve derecedeki yönetim ve yargı
organları önünde temsil etmek veya ettirmek, dava açmak ve bu nedenle
açılan davalarda taraf olmak.
g. Üyeleri ve ailelerinin yararlanmaları için hizmet amacıyla, eğitim
ve sağlık tesisleri, dinlenme yerleri, spor alanları ve benzeri yerler
ile kitaplık, kreş, yuva ve huzur evleri, yardımlaşma sandıkları kurmak
ve yönetmek ile herhangi bir bağışta bulunmamak kaydı ile üyeleri için
kooperatifler kurulmasına yardım etmek ve nakit mevcudunun yüzde onundan
fazla olmamak kaydıyla bu kooperatiflere kredi vermek.
h. Yangın, su baskını, deprem gibi tabii afetlerin vukuunda, gerektiğinde
üyelik şartı aranmaksızın nakit mevcudunun yüzde onunu aşmamak kaydıyla
afete uğrayan bölgelerde konut, sağlık ve eğitim tesisleri yapmak ve bu
amaçla kamu kurum ve kuruluşlarına aynî ve nakdî yardımda bulunmak.
Yasaklar
MADDE 20. - Bu Kanuna göre kurulan sendika ve konfederasyonların yönetim
ve işleyişleri Anayasada belirtilen Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik
esaslara aykırı olamaz.
Sendika ve konfederasyonlar kamu makamlarından maddî yardım kabul edemez,
siyasî partilerden maddî yardım alamaz ve onlara maddî yardımda bulunamazlar.
Sendika ve konfederasyonlar siyasî partilerin kuruluşu içinde yer alamazlar;
siyasî partilerin ad, amblem, rumuz veya işaretlerini kullanamazlar.
Sendika ve konfederasyonlar ticaretle uğraşamazlar.
İKİNCİ BÖLÜM
İdarî Kurullar
Yüksek İdarî Kurul
MADDE 21. - Kamu görevlilerinin hak, ödev ve çalışma koşullarının düzenlenmesi
ve kanunların kamu görevlilerine eşit uygulanmasına yönelik kararların
alınması için yapılacak toplu görüşmelere esas olmak üzere Kamu İşveren
Kuruluna görüş bildirmek ve toplu görüşmelerde belirlenen mutabakat metinlerinin
uygulanmasını izlemek amacıyla Yüksek İdari Kurul oluşturulur.
Yüksek İdarî Kurul, Başbakanlık Müsteşarının başkanlığında, aşağıda belirtilen
kamu işveren temsilcileri ile bünyesinde üye sayıları itibariyle en çok
kamu görevlisini bulunduran konfederasyonlardan ilk üçünün üyeleri oranında
seçecekleri onbeş temsilciden oluşur.
Bu Kurulda yer alacak kamu işveren temsilcileri şunlardır:
a. Bakanlıklar ve diğer kamu kurum veya kuruluşlarının müsteşarları.
b. Devlet Personel Başkanı.
c. Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanı.
d. İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürü.
e. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürü.
f. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürü.
g. Bağımsız başkanlıkların başkanları.
h. Kamu işveren sendikası.
Kurul, zorunlu durumlar dışında yılda en az bir kez toplanır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, sendika ve konfederasyonların üye
sayıları, dağılımları ve bunlara ilişkin diğer bilgileri içeren raporu
Kurula sunar.
Kurum idarî kurulları
MADDE 22. - Kurum düzeyinde kamu görevlilerinin çalışma koşulları ve kanunların
kamu görevlilerine eşit uygulanması konularında görüş bildirmek üzere,
eşit sayıda kamu işveren vekili ile en çok üyeye sahip sendikaca, üyeleri
arasından belirlenen temsilcilerin katıldığı kurum idarî kurulları oluşturulur.
Bu kurullar yılda iki kez toplanır.
İşyeri sendika temsilcileri
MADDE 23. - İşyerlerinde kamu görevlilerinden en çok üye kaydetmiş sendika
işyeri temsilcisi seçmeye yetkilidir.
Sendika temsilcileri, işyerlerinde, üyelerinin işveren veya işyeri ile
ilgili sorunlarını dinlemek, ilgili yerlere iletmek ve sendika ile işveren
arasında iletişim sağlamak amacıyla, sendikaların tüzüklerinde belirtilen
yetkili kurullar tarafından bir genel kurul dönemi için işyerinden seçilirler.
İşyerinde kamu görevlileri arasında en çok üye kaydetmiş sendikanın bulundurabileceği
temsilci sayısı, işyerindeki kamu görevlisi sayısı 20-100 arasında ise
en çok bir, 101-500 arasında ise en çok iki, 501-1000 arasında ise en
çok üç, 1001-2000 arasında ise en çok beş, 2000'den fazla ise en çok yedidir.
Bu temsilcilerden biri sendika tarafından baş temsilci olarak görevlendirilebilir.
İşyeri sendika temsilcileri bu görevlerini işyerinde, haftada iki saat
olmak üzere yerine getirirler. Temsilciler bu sürede izinli sayılırlar.
Kamu işvereni, yönetim ve hizmetin işleyişini engellemeyecek biçimde sendika
temsilcilerine çalışma saatleri içinde ve dışında görevlerini yapabilmeleri
için imkânlar ölçüsünde kolaylıklar sağlar.
BEŞİNCİ KISIM
Sendika ve Konfederasyonların Gelirleri, Giderleri ve Denetimi
BİRİNCİ BÖLÜM
Gelir ve Giderler
Gelirler
MADDE 24. - Sendika ve konfederasyonların gelirleri;
a. Üyelerinin ödeyecekleri üyelik ödentilerinden,
b. Bu Kanuna göre yapabilecekleri faaliyetlerden elde edilecek gelirlerden,
c. Bağış ve yardımlardan,
d. Mal varlığından elde edilen gelirlerden,
oluşur.
Sendika ve konfederasyonlar, kendilerinin veya Türkiye Cumhuriyeti Devletinin
üyesi bulunduğu uluslararası kuruluşlar hariç, dış kaynaklardan Bakanlar
Kurulunun izni olmadıkça yardım ve bağış kabul edemezler.
Sendika ve konfederasyonlar tüm nakdî gelirlerini bankalara yatırmak zorundadırlar.
Zorunlu giderler için kasalarında tutacakları azamî nakit mevcudu tüzüklerinde
gösterilir.
Üyelik ödentisi
Madde 25. - (Değişik:06/07/2004-5198/4. md.) Kamu görevlileri sendikasına,
kamu görevlisinin ödeyeceği üyelik ödentileri, 14 üncü madde çerçevesinde
doldurulan üyelik başvuru formuna ve sendika tüzüğünde belirtilen aylık
ödenti tutarına göre kamu işverenince aylığından kesilerek beş gün içinde
sendikaların banka hesaplarına yatırılır ve ödenti listesinin bir örneği
ilgili sendikaya gönderilir. Kamu işvereni, sendikaya üye olan ve üyelik
ödentisi kesilen kamu görevlilerinin listesini her ayın son haftasında,
işyerinde herkesin görebileceği yerde ilan eder.
Aylık üyelik ödenti tutarı; 15 inci derecenin birinci kademesinden aylık
alan Devlet memurunun aylık, taban aylığı, her türlü zam ve tazminatlar
ile ödenekler toplamının net tutarının binde beşinden az, otuzda birinden
fazla olmamak üzere sendika tüzüğünde belirtilir.
Sendika tüzüğüne, üyelik ödentisi dışında her ne ad altında olursa olsun,
üyelerden başka bir kesinti yapılmasını öngören hükümler konulamaz.
Sendika merkez genel kurul kararıyla üyelikten çıkarılan üyelerin isimlerinin
sendikaca onbeş gün içinde işverene bildirilmesi zorunludur.
Konfederasyonlara üyelerince ödenecek ödenti miktarı, sendikaların ödenti
tutarlarının yüzde beşinden aşağı olmamak üzere konfederasyonların genel
kurullarınca belirlenir.
Giderler
MADDE 26. - Sendika ve konfederasyonlar gelirleri tüzüklerinde belirtilen
amaçları ve bu Kanunda gösterilen faaliyetleri dışında kullanamazlar ve
bağışlayamazlar.
Sendika ve konfederasyonlar, gelirlerinin en az yüzde onunu üyelerinin
mesleki bilgi ve tecrübelerini artırmak için kullanmak zorundadırlar.
Vergi Usul Kanununa göre demirbaş sayılan her türlü eşya veya malzeme
demirbaş defterine kaydedilir ve bunlar hiçbir şekilde gider olarak işlem
göremez.
Sendika şubeleri, sendika ve konfederasyonlar yardımlaşma sandıkları dışında,
üyeleri, yöneticileri veya diğer kişi ve kuruluşlara borç para veremez
ve elde ettikleri gelirleri dağıtamazlar.
Sendika ve konfederasyonların tutacakları defterler, tasdik şekli, kayıtların
düzenlenme usul ve esasları bir yönetmelikle belirlenir. Muhasebe kayıtları
bilanço esasına göre tutulur.
İKİNCİ BÖLÜM
Denetim
İdarî ve malî denetim
MADDE 27. - Sendika şubesi, sendika ve konfederasyonların yönetim ve işleyişleri
ile gelir ve giderleri ve bunlarla ilgili her türlü işlemlerin kanunlar
ve ilgili diğer mevzuat ile tüzük ve genel kurul kararlarına uygun olup
olmadığı hususlarındaki idari ve mali denetim, denetleme kurulları ya
da denetçiler tarafından yapılır. Denetimin esasları hakkında Sendikalar
Kanununun 47 nci maddesine göre çıkarılan tüzük hükümleri uygulanır.
Sendikalar ve konfederasyonların yıllık hesapları 1.6.1989 tarihli ve
3568 sayılı Kanuna göre denetim yetkisi almış meslek mensupları tarafından
denetlenerek, bağımsız denetim raporu hazırlanır. Bu raporlar genel kurula
sunulur.
Sendika ve konfederasyonlar her hesap ya da bütçe dönemine ait bilanço
ve hesaplarıyla çalışma ve denetleme raporlarını ait oldukları dönemi
izleyen üç ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına; sendikalar
ayrıca bağlı bulundukları konfederasyona gönderirler.
ALTINCI KISIM
Toplu Görüşme
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Toplu görüşmenin kapsamı
MADDE 28. - Toplu görüşme; kamu görevlileri için uygulanacak katsayı ve
göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, fazla çalışma
ücretleri, harcırah, ikramiye, lojman tazminatı, doğum, ölüm ve aile yardımı
ödenekleri, tedavi yardımı ve cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları
ile bu mahiyette etkinlik ve verimlilik artırıcı diğer yardımları kapsar.
Taraflar
MADDE 29. - Toplu görüşmenin tarafları, kamu işverenleri adına Kamu İşveren
Kurulu, kamu görevlileri adına her hizmet kolunda kurulu yetkili kamu
görevlileri sendikaları ile bunların bağlı bulundukları konfederasyonlardır.
Kamu İşveren Kurulu; Başbakan tarafından görevlendirilen bir Devlet Bakanının
başkanlığında aşağıdaki kamu görevlilerinden oluşur:
a. Başbakanlık Müsteşarı.
b. Maliye Bakanlığı Müsteşarı.
c. Hazine Müsteşarı.
d. Devlet Planlama Teşkilâtı Müsteşarı.
e. Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanı.
f. Devlet Personel Başkanı.
g. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Malî Kontrol Genel Müdürü.
h. Kamu işveren sendikası.
Yetkili kamu görevlileri sendikaları ile bunların bağlı bulundukları konfederasyonlar
görüşmelere Kamu İşveren Kurulu üyelerinin sayısı kadar temsilci ile katılır.
Toplu görüşme ile ilgili çalışmaların hızlandırılmasına ve sonuçlandırılmasına
yardımcı olmak üzere taraflar eşit sayıda yetkililerin katılımı ile ön
çalışma grupları oluşturabilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Toplu Görüşme, Yetki, Mutabakat Metni
Yetki
Madde 30. - (Değişik:06/07/2004-5198/5. md.) Her hizmet kolunda en çok
üyeye sahip sendika ile bunların bağlı oldukları konfederasyonlar toplu
görüşme yapmaya yetkilidir. En çok üyeye sahip konfederasyon temsilcisi
toplu görüşme heyetinin başkanıdır.
Yetkili sendika ve konfederasyonların belirlenmesinde aşağıdaki esaslar
uygulanır:
a) Kurumlarca yapılacak tespit;
Tespite ilişkin toplantıya kurumun işveren vekili ile tahakkuk memuru
veya mali hizmetler birimi yetkilisi ve kurumun hizmet kolunda faaliyette
bulunan sendikalardan birer temsilci katılır. Toplantı her yıl 15 mayıs
tarihinden sonra beş iş günü içerisinde kurumca belirlenerek sendikalara
bildirilen yer ve günde yapılır.
Bu Kanuna tâbi olarak kurumda çalışan kamu görevlilerinin, 15 mayıs tarihi
itibarıyla listesi ile üyelerinden aidat kesintisi yapılan sendikaların
üyelerini gösterir liste, toplantıya katılanlarca değerlendirilir. Bu
değerlendirmeden sonra, toplam kamu görevlisi sayısı ile sendika üyesi
kamu görevlilerinin sendikalara göre toplam sayılarını belirten tutanak
toplantıya katılan taraflarca imzalanır. İmzalı tutanak, kamu işvereni
ve sendikalarca mayıs ayının son iş gününe kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığına gönderilir.
Kurumların taşra teşkilatları, yukarıdaki esaslara göre tarafların katılımı
ile yapılacak toplantı neticesinde düzenlenecek tutanakları kurum merkezinde
yapılacak tespitte değerlendirilmek üzere 15 mayıs tarihini takip eden
iki iş günü içerisinde kurum merkezine gönderirler. Bu tutanaklar kurum
merkezinde tarafların katılımı ile tek tutanak haline getirilir.
b) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca kurumlardan ve sendikalardan
gelen müşterek imzalı listeler üzerinden yapılacak tespit;
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, kurumlarda çalışan toplam kamu görevlisi
sayısı ile sendikalar itibarıyla üyelik kesintisi yapılan üye sayılarını
dikkate alarak her yıl 15 mayıs tarihi itibarıyla hizmet kollarındaki
bütün kamu görevlileri sayısı ile hizmet kolundaki sendikaların üye sayılarını
tespit eder. Buna göre her hizmet kolundaki yetkili kamu görevlileri sendikaları
ile konfederasyonların toplam üye sayısını belirler ve sonuçları her yıl
temmuz ayının ilk haftasında Resmî Gazetede yayımlar.
Yetki itirazı
MADDE 31. - Sonuçların yayımı tarihinden itibaren beş çalışma günü içinde
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkili olarak belirlenen her
hizmet kolundaki yetkili kamu görevlileri sendikaları ile en çok üyeye
sahip konfederasyonunun çoğunluğunun olmadığı gerekçesiyle, diğer sendikalar
ve konfederasyonlarca Ankara İş Mahkemesine itiraz edilebilir.
Mahkeme itirazı onbeş gün içinde karara bağlar.
Tarafların toplanması
MADDE 32. - Hizmet kollarına göre belirlenen yetkili kamu görevlileri
sendikaları ve bağlı oldukları konfederasyonlar ile Kamu İşveren Kurulu,
çağrı yapılmasına gerek kalmaksızın her yılın Ağustos ayının onbeşinci
günü, Devlet Personel Başkanlığınca belirlenen ve taraflara bir hafta
önceden bildirilen yerde toplanırlar.
Toplu görüşmenin sekretarya hizmetleri, Devlet Personel Başkanlığınca
yürütülür.
Toplu görüşmenin gündemi
MADDE 33. - Kamu İşveren Kurulu, Yüksek İdarî Kuruldan gelen önerileri
de dikkate alarak, toplu görüşme kapsamındaki konulara ilişkin bilgi ve
belgeleri kurula sunar ve toplu görüşmeye başlanır.
Taraflar, toplu görüşmeye esas olacak önerilerini sunarlar.
Toplu görüşmenin gündemi, bu hazırlık çalışmaları ve öneriler dikkate
alınarak oluşturulur.
Görüşmelerin hangi esaslar içinde yapılacağı taraflar arasında belirlenir.
Toplu görüşmenin sonuçlanması ve mutabakat metni
MADDE 34. - Toplu görüşme en geç onbeş gün içinde sonuçlandırılır. Bu
süre içinde anlaşmaya varılırsa, düzenlenen mutabakat metni taraflarca
imzalanır.
Mutabakat metni, uygun idarî, icraî ve yasal düzenlemelerin yapılabilmesi
için Bakanlar Kuruluna sunulur. Bakanlar Kurulu üç ay içinde mutabakat
metni ile ilgili uygun idarî ve icraî düzenlemeleri gerçekleştirir ve
kanun tasarılarını Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uyuşmazlıkların Çözüm Usulleri
Uyuşmazlığın tespiti, çözümü ve Uzlaştırma Kurulu
MADDE 35. - Toplu görüşmenin tamamlanması için öngörülen süre içinde taraflar
anlaşamazlarsa, taraflardan biri üç gün içinde Uzlaştırma Kurulunu toplantıya
çağırabilir.
Uzlaştırma Kurulu, Yüksek Hakem Kurulu Başkanının başkanlığında; Üniversitelerarası
Kurul tarafından, fakültelerin çalışma ekonomisi, iş hukuku, idare hukuku
ve kamu maliyesi bilim dallarından seçilecek birer üye olmak üzere dört
öğretim üyesinden oluşur. Bu üyeler, siyasî partilerin merkez karar ve
yürütme kurullarında görev alamazlar. Üyeler iki yıl için seçilirler.
Süresi biten üyeler yeniden seçilebilir. Kurulun sekretarya işleri Devlet
Personel Başkanlığınca yürütülür.
(Değişik:06/07/2004-5198/6. md.) Toplu görüşme çalışmaları ile Uzlaştırma
Kurulu çalışmalarına katılacak olanların ağırlama, yolluk ve gündelikleri
ile toplantı ücretleri Devlet Personel Başkanlığı bütçesine konacak ödenekten
karşılanır.(*)
Uzlaştırma Kurulu, uyuşmazlık konularını inceler, gerektiğinde toplu görüşme
taraflarının temsilcilerini dinler ve beş gün içinde kararını verir. Kararlar
salt çoğunlukla alınır.
Her toplantı günü için Uzlaştırma Kurulu Başkanına 1100, üyelere 1000
gösterge rakamının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 154 üncü maddesi
uyarınca belirlenen aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda
toplantı ücreti ödenir.
Uzlaştırma Kurulunun kararına tarafların katılması durumunda, bu karar
mutabakat metni olarak Bakanlar Kuruluna sunulur. Tarafların Uzlaştırma
Kurulu kararına katılmaması durumunda anlaşma ve anlaşmazlık konularının
tümü taraflarca imzalanan bir tutanakla belirtilerek Bakanlar Kuruluna
sunulur.
(*)5198 sayılı Kanunun 6.maddesiyle söz konusu fıkra bu maddeye eklenmiştir.
YEDİNCİ KISIM
Çeşitli, Geçici ve Son Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Sendika ve konfederasyonların katılma ve birleşmesi
MADDE 36. - Genel Kurul kararıyla sendikaların başka bir sendikaya veya
konfederasyonların başka bir konfederasyona katılması halinde katılan
sendika veya konfederasyonun bütün hak, borç, yetki ve menfaatleri katıldığı
sendika veya konfederasyona kendiliğinden geçer.
Birleşen sendika veya konfederasyonların bütün hak, borç, yetki ve menfaatleri
birleşme sonucu meydana getirdikleri yeni tüzel kişiliğe kendiliğinden
geçer.
Bu madde hükümleri gereğince katılan veya birleşen sendika ve konfederasyonların
üyeleri, ayrı bir işleme gerek olmaksızın devralan veya yeni kurulan sendika
veya konfederasyonun üyesi olurlar.
Birleşme ile ilgili diğer usul ve esaslar sendika veya konfederasyonların
tüzüklerinde gösterilir.
Kapatma
MADDE 37. - Anayasada belirtilen Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik
esaslara aykırı faaliyetlerde bulunan sendika ve konfederasyon, merkezlerinin
bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcısının istemi üzerine iş davalarına bakmakla
görevli mahallî mahkeme kararı ile kapatılır.
Yukarıdaki fıkraya aykırı hareket eden sendika şubesi, sendika ve konfederasyonlar
hakkında 2908 sayılı Dernekler Kanununun 54 üncü maddesi uyarınca işlem
yapılır.
Ceza hükümleri
MADDE 38. - Bu Kanunun;
a. 20, 24 ve 26 ncı maddelerinde yer alan hükümlere aykırı hareket edenlere
altı aydan bir yıla kadar hapis cezası,
b. Bu Kanunun 8, 14, 16 ve 17 nci maddelerinde yer alan hükümlere aykırı
hareket eden sendika şubesi, sendika veya konfederasyonlara ikiyüzmilyon
liradan az olmamak üzere ağır para cezasına,
hükmedilir.
Faaliyetin durdurulmasında kayyım tayini
MADDE 39. - Faaliyeti durdurulan sendika veya konfederasyonun mallarının
idaresi, menfaatlerinin korunması ve durdurma süresi sonunda yeniden faaliyete
geçebilmesi için genel kurul yapılması, Medenî Kanun hükümleri gereğince
tayin olunacak bir veya üç kayyım tarafından sağlanır.
Fesih, infisah ve kapatma halinde malların devri
MADDE 40. - Fesih, infisah ve kapatma hallerinde, mal varlıkları 2821
sayılı Sendikalar Kanununun 46 ncı maddesindeki hükümler çerçevesinde
tasfiye edilir.
Ancak, tasfiye sonucunda kalacak para ve mallar, ilgili sendika veya konfederasyonun
tüzüğünde aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde Hazineye devredilir.
Yönetmelikler
MADDE 41. - Bu Kanunun uygulanması bakımından;
a. Kurumların girecekleri hizmet kolları,
b. Sendika ve konfederasyon üyeliklerine başvuru belgeleri ile çekilme
bildirimlerinin şekli ve içereceği bilgiler,
c. Yüksek İdarî Kurul, Kamu İşveren Kurulu ve Kurum İdarî Kurullarının
oluşum biçimi ile çalışma usul ve esasları,
d. Sendika üye sayıları ve her hizmet kolunda yetkili kamu görevlileri
sendikaları ve bunların bağlı bulundukları konfederasyonların belirlenmesine
ilişkin usul ve esaslar,
e. Sendika ve konfederasyonların tutacakları defterler, tasdik şekli ve
kayıtların düzenlenme usul ve esasları,
f. Uzlaştırma Kurulunun çalışması ve hizmetlerin yürütülmesine ilişkin
usul ve esaslar,
Kanunun yayımı tarihinden itibaren dört ay içinde, kamu görevlileri sendikaları
konfederasyonlarının da görüşleri alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığınca
birlikte hazırlanacak yönetmeliklerle belirlenir.
Uygulamanın izlenmesi
MADDE 42. - Bu Kanunun uygulanmasında;
a. Kamu görevlileri sendika ve konfederasyonlarının kuruluşu, yetkili
organlarının oluşumu ve bu organların çalışma usulleri ile görevleri,
sendika ve konfederasyonların tüzel kişi olarak hak ve yükümlülükleri
ve faaliyetleri gibi konularda karşılaşılacak sorunları gidermeye Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,
b. Personel konularına ilişkin olarak karşılaşılacak sorunları Maliye
Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşlerini alarak
gidermeye Devlet Personel Başkanlığı,
yetkilidir.
Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Devlet Personel
Başkanlığı yukarıda belirtilen hususlar ile ihtiyaç duyulacak diğer hususlarda
bu kurumlardan birinin talebi üzerine ortak çalışma yapabilirler. Bu çalışmalara
Yüksek İdarî Kurula temsilci gönderen kamu görevlileri sendikaları konfederasyonunun
temsilcileri de davet edilir.
Diğer kanunların uygulanması
MADDE 43. - Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2821 sayılı Sendikalar
Kanunu, 2908 sayılı Dernekler Kanunu, 743 sayılı Türk Medeni Kanunu ile
sendika ve konfederasyonlarda görev alacaklar hakkında kamu görevlilerinin
tabi oldukları personel kanunlarının ilgili hükümleri uygulanır.
Değiştirilen kanun hükmü
MADDE 44. - 11.4.2001 tarihli ve 4641 sayılı Ekonomik ve Sosyal Konseyin
Kuruluşu, Çalışma Esas ve Yöntemleri Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde
yer alan "Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, ..." ibaresinden
sonra gelmek üzere "kamu görevlileri adına en çok üyeye sahip konfederasyonu..."
ibaresi eklenmiştir.
İKİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Ödenek tahsisi
GEÇİCİ MADDE 1. - Bu Kanun gereğince yapılacak harcamalar için Maliye
Bakanlığı bütçesinin transfer tertibinden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
bütçesinin ilgili tertiplerine yeterli miktarda ödenek aktarılır.
Kadro tahsisi
GEÇİCİ MADDE 2. - Bu Kanunla getirilen hizmetlerin yürütülebilmesi için,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı merkez teşkilatında kullanılmak üzere
ekli (1) sayılı cetvelde yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye bağlı cetvellerin adı geçen Bakanlığa ait bölümüne
eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 3. - Bu Kanunun yürürlüğe girmesini müteakip kurulacak sendikalardan
üye sayıları, ulaşım hizmetleri, bayındırlık, inşaat ve köy hizmetleri
ile bankacılık ve sigorta hizmetleri hizmet kollarında 1500, enerji, sanayi
ve madencilik hizmetleri ile tarım ve ormancılık hizmetleri hizmet kollarında
3000, basın yayın ve iletişim hizmetleri ile yerel yönetim hizmetleri
hizmet kollarında 4000, büro hizmetleri ile sağlık ve sosyal hizmetler
hizmet kollarında 10 000, eğitim, öğretim, bilim ve kültür hizmetleri
hizmet kolunda 18 000 ve daha fazla olduğu ve konfederasyonlardan kendi
içindeki sendikalarda bulunan kamu görevlisi üye sayısı 35 000 ve daha
fazla olduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenerek Resmî
Gazetede yayımlananlar bakımından, bu Kanunun 25 inci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan yüzde beş oranı, 2002 yılında toplu görüşme yapmaya
yetkili kamu görevlileri sendikaları ve bu sendikaların bağlı oldukları
konfederasyonlar belirleninceye kadar geçecek süre içinde uygulanmaz.
Yukarıdaki fıkra uyarınca Resmî Gazetede yayımlanacak belirlemeden sonra
ilgililerin aylıksız izinli geçen sürelerine ilişkin aylık ve özlük hakları
kendilerine ödenir.
GEÇİCİ MADDE 4. - Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına
müstenit olmamak üzere, bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri
ile toplu iş sözleşmesi akdetmeleri nedeniyle kamu görevlileri haklarında
idarî, malî veya adlî takibat yapılmaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.
GEÇİCİ MADDE 5. - Bu Kanunun 41 inci maddesinin (a), (b) ve (e) bentlerinde
belirtilen yönetmelikler, Kanunun yürürlüğe girmesini izleyen otuz gün
içinde yürürlüğe konulur.
GEÇİCİ MADDE 6. - Bu Kanunun yayımı tarihinde faaliyette bulunan kamu
görevlileri kuruluşları, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren sekiz
ay içinde;
a. Mevcut tüzüklerine göre olağanüstü genel kurullarını yaparak, tüzük
ve örgütlenmelerini bu Kanun hükümlerine göre düzenlemek,
b. Yeni örgüt ve tüzüklerine göre ilk olağan genel kurullarını da yapmak
zorundadırlar.
Belirlenen süre içerisinde, bu Kanuna uygun olarak yeni tüzüklerini düzenlememiş
ve ilk olağan genel kurullarını yapmamış kuruluşlar bu Kanunda tanımlanan
sendikaların hak ve yetkilerini kullanamazlar.
c. Bu Kanunun yayımından sonra tüzüklerini bu Kanuna uyduran sendikalar
tüm üyelik belgelerini bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmelik hükümlerine
uygun olarak yeniden düzenleyerek birer örneğini olağan genel kurul tarihinden
itibaren iki ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına göndermek
zorundadırlar.
d. Hizmet kollarına göre yetkili sendikalar belirleninceye kadar oran
şartı aranmaksızın üyelik aidatlarının kaynaktan kesilmesine devam edilir.
GEÇİCİ MADDE 7. - Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren faaliyette
bulunan kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyon yöneticilerinin
yetkili sendikalar belirlenene kadar özlük haklarının ödenmesine devam
edilir.
GEÇİCİ MADDE 8. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kurulu bulunan
kamu görevlileri sendikaları, genel kurul kararı ile mal varlıklarını,
hak ve borçlarını her hangi bir sendika, konfederasyon veya Bakanlar Kurulunca
kamu yararına çalıştığı belirlenen kuruluşlara üç ay içerisinde devredebilirler.
Devir ve intikal işlemleri her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
4688 Sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 9. - (Değişik:06/07/2004-5198/7. md.) 2004 yılı için;
a) 30 uncu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen tespit, 15
Temmuz 2004 tarihi itibarıyla gerçekleştirilerek 20 Temmuz 2004 tarihine
kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilir.
b) 30 uncu maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığınca yapılacak tespit ise 30 Ağustos 2004 tarihine kadar
Resmî Gazetede yayımlanır.
c) 32 nci maddenin birinci fıkrasındaki "Ağustos ayının onbeşinci
günü", "Eylül ayının onbeşinci günü" olarak uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 1. - Bu Kanun çerçevesinde çıkarılacak yeni yönetmelikler
yürürlüğe girinceye kadar, mevcut yönetmeliklerin 4688 sayılı Kanuna aykırı
olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
GEÇİCİ MADDE 2. - 4688 sayılı Kanunun 18 inci maddesine göre, konfederasyonların
ve sendikaların yönetim kurulu üyelerinin, bu Kanunun yayımı tarihinden
önceki sendikal faaliyetleri ve aylıksız izinleri ile ilgili olarak idari
ve mali takibat yapılamaz, başlatılmış olanlar işlemden kaldırılır.
GEÇİCİ MADDE 3. - Bu Kanunun yayımı tarihinden önce, 4688 sayılı Kanunun
31 inci maddesi uyarınca açılmış bulunan davalar işlemden kaldırılır.
Yürürlük
MADDE 45. - Bu Kanun yayımını takip eden 30 uncu günün sonunda yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 46. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|